date Thứ tư, 3/6/2020, 06:55
Đường dây nóng Đường dây nóng

Tái nhiễm SARS-CoV-2 là gì và phân biệt với tái dương tính

Đăng bởi Hà Ly - 10:43 27/08/2020

Tại sao một người đã từng mắc COVID-19 và khỏi bệnh lại tái nhiễm SARS-CoV-2. Tái nhiễm không phải là tái dương tính và liệu có tiềm ẩn nguy cơ lây lan cho cộng đồng.

Thế giới bắt đầu ghi nhận những ca tái nhiễm SARS-CoV-2 đầu tiên ở Hong Kong rồi đến Bỉ và Hà Lan. WHO vẫn kêu gọi thận trọng trước những khẳng định này nhưng các chuyên gia dịch tễ hàng đầu đã lo ngại về khả năng tái nhiễm SARS-CoV-2 có thể trở nên phổ biến hơn khi mà miễn dịch cộng đồng không có tác dụng quá lâu.

 

Tái nhiễm SARS-CoV-2 là gì?


Theo ThS.BS Nguyễn Trung Cấp, Phó giám đốc chuyên môn Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội), tái nhiễm SARS-CoV-2 được hiểu là tiếp tục mắc COVID-19 sau khi đã khỏi hoàn toàn. Việc xác định là tái nhiễm hay tái dương tính được các bác sĩ khẳng định dựa vào xét nghiệm kiểm tra kháng nguyên, kháng thể và nuôi cấy virus...

 

Tái nhiễm SARS-CoV-2 là gì và phân biệt với tái dương tính

Chỉ có cấy virus mới có thể phân biệt chính xác một người tái nhiễm hay tái dương tính


Trong số này phương pháp nuôi cấy virus là hiệu quả và chính xác nhất để xác định bệnh nhân tái nhiễm SARS-CoV-2 hay không. Tuy nhiên, phương pháp này khó thực hiện, tỷ lệ thành công thấp và cho kết quả muộn. Việt Nam hiện sử dụng phương pháp rRT-PCR để tìm chất liệu di truyền (ARN) của virus.

Phân biệt tái nhiễm và tái dương tính


Cần phân biệt, tái dương tính là tình trạng xét nghiệm của người mắc COVID-19 khi đang trong quá trình diễn biến bệnh, có lúc dương tính có khi âm tính. Nhiều trường hợp khác tại Việt Nam cũng ghi nhận bệnh nhân COVID-19 sau khi xuất viện có kết quả xét nghiệm tái dương tính nhưng không đáng lo ngại.

Phương pháp xét nghiệm COVID-19 tối ưu nhất hiện nay là rRT-PCR chỉ xác định được ARN (một mảnh trong cấu trúc) của virus, một số trường hợp khỏi bệnh, SARS-CoV-2 chết nhưng vẫn còn vài mảnh xác lưu lại trong mô, cho kết quả dương tính. Những trường hợp này được gọi là tái dương tính với virus.

Trước khi ghi nhận các ca tái nhiễm đầu tiên, WHO từng khẳng định các trường hợp tái dương tính chỉ là xác virus được đào thải trong quá trình hình thành kháng thể.

Trong khi đó, theo BS Nguyễn Trung Cấp, cơ sở chắc chắn nhất để khẳng định bệnh nhân tái nhiễm SARS-CoV-2 là họ từng mắc COVID-19, đã đủ tiêu chuẩn khỏi bệnh và có thời gian dài sạch virus.

 

Tái nhiễm SARS-CoV-2 là gì và phân biệt với tái dương tính

 


Phải nuôi cấy virus từ các ca bệnh này để xác định chủng gien và virus đó còn sống hay là bản lưu từ lần mắc bệnh trước mới có thể kết luận bệnh nhân tái nhiễm.

Việt Nam cũng như nhiều nước khác ghi nhận nhiều ca tái dương tính. Xét nghiệm máu của các ca này cho kết quả có kháng thể bảo vệ và đây là bằng chứng khẳng định những ca này tái dương tính.

 

Kháng thể với SARS-CoV-2 kéo dài trong bao lâu?


Những ca tái nhiễm SARS-CoV-2 đầu tiên trên thế giới đều được ghi nhận sau 3-4 tháng khỏi bệnh. Điều này đặt ra câu hỏi liệu kháng thể chống lại virus corona có hiệu lực trong bao lâu.

Nhà nghiên cứu vi sinh Paul Hunter - chuyên gia bệnh nhiễm mới nổi tại Đại học East Anglia ở Norwich (Anh) khi nói về các ca tái nhiễm đã nhấn mạnh lại: "Chúng tôi đã nói từ đầu dịch rằng hệ miễn dịch chỉ kéo dài từ 4-6 tháng ở người mắc COVID-19 dạng nhẹ".

Cơ sở này càng có căn cứ bởi ca tái nhiễm đầu tiên được ghi nhận ở Hong Kong là ca nhẹ. Trong lần mắc COVID-19 đầu tiên, anh này chỉ xuất hiện vài triệu chứng tương đối nhẹ như sốt, ho và nhức đầu.

 

Tái nhiễm SARS-CoV-2 là gì và phân biệt với tái dương tính

 


BS Nguyễn Trung Cấp cho hay, kháng thể ở người đã khỏi bệnh có bảo vệ lâu dài tới đâu còn tùy thuộc vào từng loại virus và bản thân người bệnh. Khả năng tạo kháng thể mạnh hay yếu tùy đặc tính riêng của từng người. Hiện thế giới chưa xác định được ca tái nhiễm xuất phát từ đặc tính chung của SARS-CoV-2 hay đặc điểm miễn dịch riêng của con người.

Đặc tính của các chủng của virus corona gây bệnh cảm lạnh (họ hàng gần với SARS-CoV-2) là tạo miễn dịch không bền. Đó là lý do tại sao chúng ta có thể bị cảm lạnh nhiều lần trong năm.

Với SARS-CoV-2, các bệnh nhân khỏi COVID-19 sau vài tháng có mức kháng thể suy giảm khá nhanh nhưng hiện chưa thể khẳng định chính xác virus này có gây tái nhiễm nhanh như họ hàng gây cảm lạnh của chúng hay không.

Người bị tái nhiễm SARS-CoV-2 có lây không?

 

WHO từng khẳng định người tái dương tính COVID-19 chỉ tồn tại xác virus do đó không có triệu chứng, không có khả năng lây nhiễm. Hiện nay, người ta đang lo ngại về nguy cơ lây lan của các ca tái nhiễm.

 

Trên trên giới mới chỉ ghi nhận vài ca tái nhiễm đầu tiên. Do đó, BS Cấp cho hay chưa có dữ liệu để khẳng định những người này có khả năng lây lan virus cao hay thấp.


Dựa vào 3 ca tái nhiễm đầu tiên tại Hong Kong, Bỉ và Hà Lan, các chuyên gia mới chỉ nhận thấy một điểm chung là lần tái nhiễm thứ hai ở những người này có triệu chứng nhẹ hơn lần đầu mắc bệnh. Về điều trị, các bác sĩ sẽ căn cứ vào diễn biến cụ thể của bệnh nhân để đưa ra phương án phù hợp.

 

Các triệu chứng COVID-19 thay đổi thế nào qua từng ngày

 

 

Theo Hà Ly/SKCĐ