date Thứ tư, 3/6/2020, 06:55
Đường dây nóng Đường dây nóng

Đột phá y học: Xác định loại nấm có thể tiêu diệt 99% muỗi truyền bệnh sốt rét

Đăng bởi Thùy Nguyễn - 10:49 12/06/2019

Các nhà nghiên cứu đã xác định được một loại nấm biến đổi gen có thể tạo độc tố nhện - nhanh chóng tiêu diệt số lượng lớn muỗi truyền bệnh sốt rét chỉ trong 45 ngày.

Muỗi truyền bệnh sốt rét

Bệnh sốt rét còn gọi là ngã nước là một chứng bệnh gây ra bởi ký sinh trùng tên Plasmodiu, loại bệnh này có khả năng lây truyền từ người này sang người khác khi những người này bị muỗi đốt (Theo wikipedia).

 

Theo đó, muỗi truyền bệnh sốt rét chính là muỗi a-nô-phen (anopheles). Muỗi a-nô-phen còn gọi là muỗi sốt rét hay muỗi đòn xóc, là một chi muỗi gồm hơn 460 loài trong đó có nhiều loài là tác nhân gây bệnh sốt rét ở người. Có khoảng 60 loài đốt máu người và có thể truyền sốt rét. Một số loài Anopheles khác là trung gian truyền bệnh giun chỉ và các bệnh virus.

 

Đột phá y học: Xác định loại nấm có thể tiêu diệt 99% muỗi truyền bệnh sốt rét

 

Muỗi truyền bệnh sốt rét là kẻ thù chung đáng sợ của loài người. 

 

Ngoài việc gây phiền hà khi chích đốt, chúng còn truyền một số bệnh chủ yếu ở những vùng nhiệt đới, gây nhiều ốm đau chết chóc như bệnh sốt rét, giun chỉ và nhiều bệnh do vi rút như sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản... Bởi vậy, loại muỗi này trở thành kẻ thù chung đáng sợ của loài người.

 

Suýt mất mạng vì chủ quan với bệnh sốt rét:

 

 

Trên thế giới, mỗi năm có khoảng 219 triệu trường hợp mắc sốt rét, trong đó có hơn 400 nghìn người mất đi sự sống vì căn bệnh này.

Phát hiện loại nấm có thể diệt trừ muỗi truyền bệnh sốt rét

 

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Maryland ở Mỹ - và viện nghiên cứu IRSS ở Burkina Faso - lần đầu tiên xác định một loại nấm có tên là Metarhizium pingshaense, có thể tự nhiên nhiễm muỗi Anophele truyền bệnh sốt rét.

 

Các thử nghiệm được tiến hành ở Burkina Faso cho thấy, quần thể muỗi bị đánh bại tới 99% trong vòng 45 ngày.

 

Đột phá y học: Xác định loại nấm có thể tiêu diệt 99% muỗi truyền bệnh sốt rét

 

Loại nấm biến đổi gen có thể tạo ra độc tố ở loài nhện phễu, có khả năng tiêu diệt muỗi truyền bệnh sốt rét. 

 

Giai đoạn tiếp theo sau khi phát hiện loại nấm này là tăng cường sự phát triển của nó. “Chúng rất dễ uốn và có thể biến đổi gen rất dễ dàng” - Giáo sư Raymond St Leger thuộc  Đại học Maryland chia sẻ trên BBC News.

 

Sau khi được biến đổi gen, nấm Metarhizium pingshaense sẽ tạo ra một chất độc được tìm thấy trong nọc độc của một loài nhện phễu ở Úc. 

Tạo ra nọc độc để diệt trừ muỗi

Một ngôi làng giả rộng khoảng 604 m2 với đầy đủ các loại thực vật, lều trại, nguồn nước và thức ăn cho muỗi - đã được thiết lập tại Burkina Faso. Nó được bao quanh bởi một lớp lưới chống muỗi hai lớp ngăn chặn mọi thứ thoát ra ngoài.

 

Đột phá y học: Xác định loại nấm có thể tiêu diệt 99% muỗi truyền bệnh sốt rét

 

Ngôi làng giả rộng khoảng 604 m2 được dựng lên để tiến hành thí nghiệm tìm ra kẻ tiêu diệt muỗi truyền bệnh sốt rét. 

 

Giáo sư St Leger giải thích: “Nhện dùng răng nanh để đâm vào da côn trùng và tiêm chất độc, chúng tôi đã thay răng nanh của nhện bằng nấm Metarhizium”.

 

Tính năng sản xuất chất độc được bổ sung vào bộ gen của nấm Metarhizium pingshaense để tạo ra chất độc một khi nó nhiễm vào muỗi.

 

Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy, nấm biến đổi gen có thể tiêu diệt muỗi nhanh hơn,  cần ít bào tử nấm hơn. Bước tiếp theo mà các nhà nghiên cứu cần làm là kiểm tra loại nấm này càng gần với điều kiện thực tế càng tốt.


Đột phá y học: Xác định loại nấm có thể tiêu diệt 99% muỗi truyền bệnh sốt rét 

 

Một hồ bơi muỗi truyền bệnh sốt rét trong khu vực thử nghiệm. 

 

Các bào tử nấm được trộn với dầu mè và lau lên tấm bông đen. Những con muỗi đậu lên sẽ bị giết chết. Các nhà nghiên cứu đã bắt đầu thí nghiệm với 1.500 con muỗi.

 

Kết quả thí nghiệm được công bố trên tạp chí Science, số lượng muỗi tăng vọt không kiểm soát trong ngôi làng giả. Thế nhưng, khi nấm biến đổi gen xuất hiện, kết quả chỉ còn 13 con muỗi sau 45 ngày.

 

Tiến sĩ Brian Lovett - Đại học Maryland khẳng định: "Nấm biến đổi gen đã nhanh chóng đánh sập quần thể muỗi chỉ trong hai thế hệ”.

 

Đột phá y học: Xác định loại nấm có thể tiêu diệt 99% muỗi truyền bệnh sốt rét

 

Nấm biến đổi gen đã nhanh chóng đánh sập quần thể muỗi truyền bệnh sốt rét chỉ trong hai thế hệ.

 

Các thử nghiệm cũng cho thấy, loại nấm này là ‘kẻ thù’ đặc trưng với muỗi truyền bệnh rốt rét, không hề đả động gì đến các loài côn trùng khác như ong.

 

Ông nói thêm: "Công nghệ của chúng tôi không nhằm mục đích ngăn chặn sự tuyệt chủng của muỗi, điều chúng tôi hướng đến là phá vỡ sự lây truyền bệnh sốt rét trong một khu vực”.

 

Các công cụ mới để khắc phục bệnh sốt rét là vô cùng cần thiết vì muỗi đã và trở nên kháng thuốc diệt côn trùng. Tổ chức Y tế Thế giới đã cảnh báo, các trường hợp nhiễm bệnh ngày càng gia tăng nghiêm trọng ở 10 quốc gia có tình trạng sốt rét tệ nhất Châu Phi.

 

Nhận xét về những phát hiện này, Giáo sư Michael Bonsall - Đại học Oxford, cho biết: “Đây quả thực là một nghiên cứu siêu thú vị. Triển vọng kiểm soát muỗi từ việc sử dụng loại nấm biến đổi này là rất cao. Theo đó, các quy định an toàn tỷ lệ sinh học rất cần thiết để đảm bảo khả năng tồn tại của phương pháp này”.

 

 

Thùy Nguyễn (Theo BBC)