date Thứ tư, 3/6/2020, 06:55
Đường dây nóng Đường dây nóng

Tết Nguyên Tiêu: Lễ tình nhân của người Trung Quốc và những điển tích kỳ lạ về các cô gái hiền đức

Đăng bởi Thanh Trà - 18:00 26/02/2021

Đối với người Hoa, Tết Nguyên Tiêu có rất nhiều ý nghĩa về văn hóa và xã hội.

Tết Nguyên Tiêu (hay còn có một vài tên gọi là Tết Thượng Nguyên, Tết Trạng Nguyên hay Lễ hội Đèn lồng) là một lễ hội truyền thống quan trọng ở Trung Quốc, diễn ra vào ngày 15 tháng Giêng Âm lịch hàng năm. Trên thực tế, đối với người dân bản địa, ý nghĩa về mặt văn hóa và giá trị xã hội của ngày lễ này thậm chí vượt trội hơn cả các lễ hội khác trong năm.

 

Về ý nghĩa tên gọi, bởi vì người xưa thường đọc chữ đêm là “Tiêu” trong khi ngày 15 tháng Giêng lại là đêm đầu tiên trong năm xuất hiện trăng tròn, chính vì thế họ đã gọi ngày này là Tết Nguyên Tiêu. Ngoài ra, trong ngày tết này, mọi người sẽ cùng nhau ăn món “Nguyên Tiêu” (sủi dìn, bánh trôi tàu) với ý nghĩa mong muốn gia đình đoàn viên, có một năm mới hạnh phúc bên nhau, vạn sự như ý.

 

Bánh trôi là món ăn quen thuộc trong Tết Nguyên Tiêu

 

Bên cạnh ý nghĩa nói trên thì Lễ hội Đèn lồng từ xưa đến nay vẫn dịp tốt để những “nam thanh nữ tú” độc thân gặp gỡ nhau. Chuyện rằng, vào thời phong kiến, những cô gái trẻ không được tự do dạo chơi bên ngoài mà chỉ có thể cùng nhau ra ngoài trong dịp lễ hội. Vì vậy mà có thể coi Lễ hội Đèn lồng giống như Ngày lễ Tình yêu của Trung Quốc.

 

Tết Nguyên Tiêu hay Lễ hội Đèn lồng có một quá trình lịch sử lâu dài. Tương truyền, ngày 15 tháng Giêng hàng năm được người Tây Hán cực kỳ xem trọng, nhưng mãi cho đến thời Hán – Ngụy mới trở thành ngày lễ dân gian. Phật giáo du nhập vào Trung Quốc từ thời Đông Hán có ảnh hưởng quan trọng đến sự hình Lễ hội Đèn lồng khi Hán Minh Đế ủng hộ Phật pháp đã ra lệnh “thắp đèn soi Phật” vào mỗi ngày 15 tháng Giêng của từng năm. Sau đó, cùng sự lan tỏa của Phật giáo, hoạt động thắp đèn lồng dần lan rộng khắp Trung Quốc. Ngày nay, dù có nhiều thay đổi nhưng truyền thống cổ xưa vẫn được gìn giữ nguyên vẹn.

 

Lễ hội Đèn lồng là một ngày lễ rất đặc biệt với người Trung Quốc

 

Chưa dừng lại ở đó, xoay quanh Tết Nguyên Tiêu tồn tại rất nhiều điển tích dân gian, mỗi câu chuyện lại mang một màu sắc khác nhau, vô cùng thú vị. Một trong số đó chính là:

 

“Cách đây rất lâu, khi các loài mãnh thú vẫn còn rất nhiều, liên tiếp làm hại đến loài người và gia súc nên con người thường phải tập hợp thành một nhóm đông chống lại chúng. Đến một ngày, một con chim thần lạc đường bay xuống nhân gian, vô tình bị một thợ săn bắn chết. Biết được điều đó, Thiên đế cực kì tức giận, sai Thiên binh xuống nhân gian “thiêu rụi” mọi thứ vào ngày 15 tháng Giêng.

 

Tuy nhiên, cô con gái thiện lương của Thiên đế lại nhất mực phản đối điều này. Nàng vô cùng xót xa khi chứng kiến cảnh con người dưới trần phải chìm trong đau đớn. Chính vì thế, nàng đã bí mật cưỡi mây xuống nhân gian báo tin khiến ai nấy đều hoang mang, lo sợ.

 

May mắn thay, một cụ ông đã nghĩ ra giải pháp đó là vào ngày 14, 15 và 16 tháng Giêng, mỗi gia đình đều phải thắp sáng nến, đèn lồng hoặc đốt pháo hoa để Thiên đế nghĩ rằng loài người đang bị thiêu cháy. Nghĩ là làm, đêm 15 tháng Giêng, khi Thiên đế nhìn xuống nhân gian chỉ thấy một màu đỏ rực trong 3 đêm liên tiếp, ngài rất mãn nguyện. Từ đó trở đi, để kỷ niệm kế hoạch thành công đó, con người thường treo đèn lồng và đốt pháo hoa trước nhà.”

 

Người Trung Quốc có rất nhiều câu chuyện thú vị xoay quanh Tết Nguyên Tiêu

 

Ngoài ra, dân gian Trung Quốc còn truyền tai nhau một sự tích khác liên quan đến một nàng cung nữ hiếu thảo:

 

“Tương truyền Hán Vũ Đế có một sủng thần tên là Đông Phương Sóc, rất lương thiện lại vui tính. Vào một ngày mùa đông, tuyết rơi trong nhiều ngày liền, Đông Phương Sóc đến Ngự hoa viên thưởng thức hoa mai cùng Hoàng đế. Vừa đến cổng hoa viên, Đông Phương Sóc đã thấy một cung nữ khóc nức nở và chuẩn bị nhảy xuống giếng sâu.

 

Đông Phương Sóc vội ngăn cản và tìm hiểu nguyên do. Nàng cung nữ tên là Nguyên Tiêu, chưa một lần được về nhà thăm gia đình kể từ khi nhập cung. Nỗi nhớ người thân ngày càng chồng chất khiến nàng cảm thấy bản thân là đứa con bất hiếu, thà chết còn hơn. Đông Phương Sóc cảm động, hứa sẽ giúp nàng đoàn tụ với gia đình.

 

Một ngày nọ, thành Trường An xảy ra điều kì dị, rất cả mọi người khi xem quẻ đều bốc được là: “Rằm tháng Giêng, lửa bén vào thân”. Hoàng đế kinh hãi, cho mời Đông Phương Sóc đến hội ý. Đông Phương Sóc bèn trả lời: “Nghe bảo Hỏa thần rất thích ăn bánh trôi, cung nữ Nguyên Tiêu cũng không phải thường làm bánh trôi cho Người ăn sao? Tối ngày 15 hãy để Nguyên Tiêu làm bánh trôi và Hoàng thượng hãy thắp hương dâng cúng. Truyền lệnh cho nhà nhà làm bánh trôi và dâng cúng Hỏa thần như Người. Sau đó, truyền dụ cho thần dân treo đèn lồng vào đêm 15 tháng Giêng, đốt pháo khắp thành, nổi lửa lên như vậy sẽ giống như cả thành đang chìm vào biển lửa, có thể qua mặt được Thượng đế. Ngoài ra, hãy thông báo cho bách tính ở ngoài thành vào đêm rằm tháng Giêng vào thành xem hoa đăng, có thể tiêu trừ tai họa.

 

Hán Vũ Đế nghe xong rất phấn khởi, quyết định làm theo ý của Đông Phương Sóc.

 

Đêm 15 tháng Giêng, khi cả thành Trường An được thắp sáng bởi hàng nghìn ngọn đèn, không khí náo nhiệt. Gia đình cung nữ Nguyên Tiêu vào thành xem hoa đăng đã rất sửng sốt và hét lớn khi nhìn thấy chiếc đèn cỡ lớn có hai chữ “Nguyên Tiêu”. Nàng cung nữ nghe thấy bèn tìm đến gặp người thân. Thế là sau nhiều năm, nàng cũng đã có thể đoàn tụ với gia đình.”

 

Đèn lồng được treo khắp đường phố vào dịp lễ này

 

Cho đến ngày nay, vào đêm 15 tháng Giêng, trên khắp các đường phố, ngõ ngách nơi người Hoa sinh sống, đèn lồng luôn được thắp sáng tạo thành một khung cảnh vô cùng lãng mạn. Bên cạnh đó, ở một số nơi khác, người ta còn thả thiên đăng (đèn trời, đèn Khổng Minh) mang theo những mong ước của bản thân lên bầu trời. Trong lịch sử, sau các cuộc lẩn trốn bọn đạo tặc thổ phỉ khiến nhiều người phải chạy tứ tán khắp nơi, họ thường thả thiên đăng lên bầu trời nhằm báo hiệu an toàn cho nhau. Do đó, thiên đăng còn được gọi là “Đèn chúc phúc” hay “Đèn bình an”.

Tin nổi bật

Đọc thêm