Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam năm 2026

Ngày 12/1, Học viện Tài chính phối hợp với Cục Quản lý Giá, Bộ Tài Chính tổ chức Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ nhất năm 2026.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Đào Tùng – Giám đốc Học viện Tài chính cho biết, năm 2025 Việt Nam đã thực hiện thành công mục tiêu kép với tăng trưởng GDP đạt trên 8% trong khi lạm phát được kiểm soát ở mức 3,3%, dù bối cảnh quốc tế tiềm ẩn nhiều biến động phức tạp về địa chính trị, thuế quan và thị trường tài chính. Nhờ các chính sách điều hành đúng đắn, kịp thời, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng theo kế hoạch, với xuất khẩu tăng 16,27%, tiêu dùng tăng 7,95% và đầu tư tiếp tục khởi sắc.

a1-1768785827.jpgPGS, TS Nguyễn Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính phát biểu khai mạc diễn đàn.

 

Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Đào Tùng, năm 2026 sẽ đặt ra những thách thức lớn khi mục tiêu tăng trưởng GDP 10% đòi hỏi tổng cầu phải tăng mạnh, trong khi áp lực lên chính sách tiền tệ, tài khóa và yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô là rất lớn. “Việc cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng cao chưa từng có với ổn định vĩ mô trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định là bài toán không dễ” - Giám đốc Học viện Tài chính nhận định.

Theo đó, Diễn đàn được tổ chức nhằm phân tích toàn diện diễn biến thị trường, giá cả năm 2025, dự báo Xu hướng năm 2026 và đề xuất giải pháp điều hành phù hợp. Diễn đàn gồm 02 phiên thảo luận chuyên sâu, tập trung vào chỉ số giá tiêu dùng, chính sách vĩ mô và xu hướng giá cả trên các thị trường quan trọng như tiền tệ, vốn, vàng, bất động sản và hàng hóa cơ bản, qua đó góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, điều hành kinh tế trong thời gian tới.

Tham luận tại Diễn đàn, nhóm nghiên cứu Viện Kinh tế - Tài chính nhận định, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 rất thách thức do: (i) xuất khẩu và công nghiệp chế biến phải so với nền cao của năm 2025 và bị ảnh hưởng nếu KTTG tăng trưởng chậm lại như dự báo, (ii) chỉ số tiêu thụ ngành chế biến chế tạo giảm tốc trong khi chỉ số tồn kho tăng, (iii) đầu tư công giải ngân chậm.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát năm 2026 không quá lớn, mặc dù có thể cao hơn năm 2025. Nguyên nhân là do: (i) một phần không nhỏ tăng trưởng tín dụng chảy vào thị trường tài sản, (ii) NHNN giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2026 còn 15% và lãi suất có xu hướng tăng, (iii) giá nhiên, nguyên vật liệu và nông sản ổn định ở mức thấp, (iv) áp lực tỷ giá không quá lớn khi giá vàng năm 2026 được nhiều tổ chức dự báo đi ngang trong biên độ 4000 - 5000 USD/ounce. Viện Kinh tế - Tài chính dự báo CPI năm 2026 tăng trung bình 3,5% (+/- 0,5%).

Theo TS. Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế – Tài chính, Học viện Tài chính, lạm phát tại Việt Nam năm 2026 được dự báo xoay quanh mức 3,5% (±0,5%), cao hơn năm 2025 nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Năm 2025, CPI bình quân tăng 3,31%, đánh dấu năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam kiểm soát lạm phát dưới 4%, bất chấp áp lực từ tăng trưởng tín dụng cao, tỷ giá tăng và điều chỉnh giá điện, y tế. Kết quả này có được nhờ chính sách tiền tệ thận trọng và xu hướng giảm của nhiều mặt hàng cơ bản trên thị trường thế giới.

Bước sang năm 2026, áp lực lạm phát tiếp tục đến từ tác động trễ của tín dụng và tỷ giá, cùng mục tiêu tăng trưởng GDP 10% khiến tổng cầu gia tăng mạnh. Tuy vậy, dư địa tăng giá hàng hóa cơ bản không lớn do kinh tế thế giới được dự báo tăng trưởng chậm, trong khi lãi suất có xu hướng tăng nhẹ sẽ góp phần kiềm chế lạm phát. Tổng hợp các yếu tố, CPI năm 2026 được dự báo tăng khoảng 0,3% mỗi tháng.

TS. Nguyễn Đức Độ cho rằng, để vừa đạt mục tiêu tăng trưởng cao vừa giữ lạm phát trong ngưỡng 4 – 4,5%, cần phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa. Chính sách tiền tệ cần ưu tiên ổn định vĩ mô, kiểm soát tín dụng và tỷ giá, trong khi chính sách tài khóa nên phát huy dư địa thông qua đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, song vẫn bảo đảm an toàn nợ công và kỷ luật ngân sách.

a2-1768785892.jpgQuang cảnh Diễn đàn.

 

Đại diện Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính cho hay, công tác quản lý, điều hành giá năm 2026 được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra (CPI bình quân khoảng 4,5%), đồng thời hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế. Trên cơ sở Nghị quyết 244/2025/QH15 và các chỉ đạo của Chính phủ, việc điều hành giá sẽ gắn với lộ trình giá thị trường đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý, qua đó giải phóng sức sản xuất, thúc đẩy cạnh tranh và nâng cao chất lượng cung ứng.

Theo định hướng, các bộ, ngành và địa phương sẽ tăng cường theo dõi sát diễn biến giá cả trong nước và quốc tế, đặc biệt là các hàng hóa chiến lược, để kịp thời xây dựng kịch bản ứng phó linh hoạt trước biến động về thuế quan, địa chính trị và thị trường tài chính toàn cầu. Trọng tâm điều hành là bảo đảm cân đối cung – cầu, bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, xăng dầu, điện, dịch vụ vận tải, nhất là trong các dịp cao điểm lễ, Tết và khi xảy ra thiên tai, thời tiết cực đoan.

Bên cạnh đó, chính sách tài khóa sẽ được phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội. Công tác dự báo, xây dựng kịch bản lạm phát, sử dụng linh hoạt các công cụ điều tiết giá, tăng cường kê khai, niêm yết và minh bạch thông tin về giá cũng được đẩy mạnh.

Đáng chú ý, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về giá sẽ tiếp tục được thúc đẩy, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, ổn định thị trường và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp trong năm 2026.