Ngày 17/6, tại Hà Nội, Học viện Tài chính phối hợp với nhiều cơ quan nghiên cứu, hoạch định chính sách tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia lần thứ hai với chủ đề “Lực lượng sản xuất mới – Xu hướng thế giới và thực tiễn Việt Nam”. Hội thảo là diễn đàn khoa học quan trọng nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất các giải pháp phát triển lực lượng sản xuất mới, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước.
Các đại biểu tham gia Hội thảo Khoa học quốc gia "Lực lượng sản xuất mới - Xu hướng thế giới và thực tiễn Việt Nam".
Tham dự Hội thảo có Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn; cùng các nhà khoa học lão thành, chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, các cơ quan đồng tổ chức và đông đảo cơ quan thông tấn, báo chí.
Hội thảo được tổ chức trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), đồng thời diễn ra trong không khí cả hệ thống chính trị và toàn dân đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vào thực tiễn cuộc sống, tạo động lực đưa đất nước bước vào “Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.
Tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn khẳng định đây là diễn đàn khoa học có ý nghĩa quan trọng, quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nhân và đại diện cơ quan báo chí cùng trao đổi về lực lượng sản xuất mới, một vấn đề mang tầm chiến lược đối với tương lai phát triển của đất nước trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn phát biểu.
Nhân dịp cả nước hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026), Thứ trưởng Cao Anh Tuấn gửi lời chúc mừng tốt đẹp tới các thế hệ người làm báo trên cả nước. Đồng thời nhấn mạnh, trong suốt hơn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam luôn giữ vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, góp phần củng cố niềm tin xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Theo Thứ trưởng, trong thời đại số, báo chí không chỉ thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền mà còn đóng vai trò quan trọng trong lan tỏa tri thức khoa học, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kết nối các chủ thể trong hệ sinh thái phát triển. Những vấn đề lớn của đất nước, trong đó có câu chuyện về lực lượng sản xuất mới, khó có thể trở thành nhận thức chung của toàn xã hội nếu thiếu sự đồng hành tích cực, trách nhiệm của các cơ quan báo chí.
Đánh giá bối cảnh quốc tế hiện nay, Thứ trưởng cho biết thế giới đang chứng kiến những biến đổi sâu sắc dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Các đột phá về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng xanh và kinh tế số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội, đồng thời tạo ra những động lực tăng trưởng hoàn toàn mới.
Trong bối cảnh đó, khái niệm “lực lượng sản xuất mới” ngày càng được nhiều quốc gia quan tâm nghiên cứu và vận dụng vào chiến lược phát triển. Đối với Việt Nam, phát triển lực lượng sản xuất mới không chỉ là yêu cầu tất yếu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà còn là điều kiện quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững. Vì vậy, việc nghiên cứu vấn đề này cần được tiếp cận toàn diện, liên ngành và gắn chặt với thực tiễn đất nước.
Thứ trưởng Cao Anh Tuấn đề nghị Hội thảo tập trung làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phát triển lực lượng sản xuất mới ở Việt Nam, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và đề xuất các giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng những kết quả nghiên cứu và kiến nghị tại Hội thảo sẽ cung cấp luận cứ khoa học quan trọng cho quá trình hoạch định chính sách và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Xây dựng nền tảng phát triển trong thời đại số
Phát biểu tại Hội thảo, NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Đào Tùng - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính, Giám đốc Học viện Tài bày tỏ niềm vinh dự khi sự kiện được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026). Ông nhấn mạnh, hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, góp phần khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. Nhân dịp này, lãnh đạo Học viện Tài chính gửi lời tri ân và chúc mừng tốt đẹp tới đội ngũ phóng viên, biên tập viên, nhà báo trên cả nước.
NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Đào Tùng - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính, Giám đốc Học viện Tài chính phát biểu.
Theo NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Đào Tùng, Hội thảo mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, được tổ chức trên cơ sở quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các định hướng chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm về xây dựng mô hình tăng trưởng mới. Trong đó, phát triển lực lượng sản xuất mới gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và trọng dụng nhân tài được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực phát triển cho đất nước trong giai đoạn mới.
Đánh giá bối cảnh quốc tế hiện nay, NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Đào Tùng cho rằng cuộc cạnh tranh làm chủ lực lượng sản xuất mới đang diễn ra quyết liệt giữa các quốc gia, tác động mạnh mẽ đến cục diện địa kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu. Quốc gia nào chậm nắm bắt cơ hội phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ có nguy cơ tụt lại phía sau. Đối với Việt Nam, phát triển lực lượng sản xuất mới không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu chiến lược để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045.
Để Hội thảo thực sự trở thành diễn đàn khoa học có giá trị, Ban Tổ chức đề nghị các nhà khoa học tập trung làm rõ cơ sở lý luận về lực lượng sản xuất mới trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời nghiên cứu mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn về chính sách, tài chính, thuế và cơ chế quản trị nhằm tạo động lực cho đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế.
Một nội dung trọng tâm khác được NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Đào Tùng nhấn mạnh là phát triển và giải phóng nguồn lực con người. Theo đó, cần đẩy mạnh đổi mới Giáo dục đại học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo và kinh tế dữ liệu; đồng thời xây dựng các cơ chế hiệu quả để thu hút chuyên gia quốc tế, trí thức kiều bào, tạo điều kiện để Việt Nam tiếp cận nhanh và làm chủ các công nghệ lõi của thời đại.
NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Đào Tùng cho biết Kỷ yếu Hội thảo quy tụ hơn 100 công trình nghiên cứu của các chuyên gia, nhà khoa học trên cả nước, phản ánh nhiều góc nhìn lý luận và thực tiễn về phát triển lực lượng sản xuất mới. Ông khẳng định, trong kỷ nguyên số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao và nguồn nhân lực số đang trở thành những yếu tố cốt lõi của nền sản xuất hiện đại. Những kết quả nghiên cứu và kiến nghị được thảo luận tại Hội thảo sẽ góp phần cung cấp luận cứ khoa học quan trọng cho quá trình hoạch định chính sách và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.
