Theo Luật Căn cước năm 2023, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, quy định về việc sử dụng Chứng minh nhân dân (CMND) và Căn cước công dân (CCCD) sẽ có những thay đổi quan trọng. Cụ thể, từ ngày 1/1/2025, CMND sẽ chính thức không còn giá trị sử dụng, đồng nghĩa với việc công dân bắt buộc phải chuyển sang sử dụng thẻ Căn cước thay thế.
Về thẻ CCCD, theo quy định mới, các thẻ CCCD được cấp trước ngày 1/7/2024 vẫn có thể tiếp tục sử dụng cho đến khi hết hạn ghi trên thẻ. Người dân chỉ cần đổi sang thẻ Căn cước khi thẻ CCCD hết hạn hoặc có nhu cầu thay đổi thông tin.
Tuy nhiên, nếu thẻ CCCD đã hết hạn mà công dân không thực hiện thủ tục đổi sang thẻ Căn cước, họ có thể bị xử phạt hành chính. Cụ thể, theo điểm b khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, mức phạt dao động từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi không tuân thủ quy định về cấp, đổi, cấp lại thẻ CCCD.
Như vậy, từ năm 2026 trở đi, nếu thẻ CCCD của công dân vẫn còn hạn, họ không bắt buộc phải đổi sang thẻ Căn cước. Tuy nhiên, khi thẻ CCCD hết hạn, việc chuyển đổi là điều bắt buộc. Nếu cố tình sử dụng thẻ CCCD đã hết hạn mà không đổi sang thẻ Căn cước, công dân có thể đối mặt với mức phạt theo quy định Pháp luật.
Những trường hợp công dân cần đổi sang thẻ Căn cước
Việc đổi thẻ Căn cước là cần thiết trong một số trường hợp nhất định theo quy định của pháp luật. Cụ thể, công dân sẽ phải thực hiện thủ tục này khi:
- Đến các mốc tuổi quy định: Công dân Việt Nam phải đổi thẻ Căn cước khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi.
- Thay đổi hoặc cải chính thông tin cá nhân: Bao gồm họ, chữ đệm, tên khai sinh; ngày, tháng, năm sinh.
- Thay đổi nhân dạng: Khi có sự thay đổi rõ rệt về khuôn mặt, vân tay hoặc khi xác định lại giới tính hay chuyển đổi giới tính theo quy định của pháp luật.
- Phát hiện sai sót trên thẻ: Nếu thông tin in trên thẻ Căn cước không chính xác, công dân cần đổi thẻ để tránh ảnh hưởng đến giao dịch và các thủ tục hành chính.
- Điều chỉnh do thay đổi địa giới hành chính: Khi đơn vị hành chính nơi công dân cư trú được sắp xếp lại, dẫn đến thay đổi thông tin trên thẻ.
- Xác lập lại số định danh cá nhân: Trong trường hợp cần điều chỉnh hoặc cấp lại mã số định danh theo quy định.
- Theo yêu cầu của công dân: Nếu cá nhân có nhu cầu thay đổi hoặc làm mới thẻ Căn cước, họ có thể chủ động thực hiện thủ tục đổi thẻ.
Sử dụng thẻ căn cước hết hạn có bị xử phạt không?
Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về vi phạm quy định về cấp, quản lý, sử dụng Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân như sau:
Vi phạm quy định về cấp, quản lý, sử dụng Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân:
1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Không xuất trình Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân, thẻ Căn cước công dân hoặc Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân khi có yêu cầu kiểm tra của người có thẩm quyền;
b) Không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân;
c) Không nộp lại Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân cho cơ quan có thẩm quyền khi được thôi, bị tước quốc tịch, bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam; không nộp lại Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân cho cơ quan thi hành lệnh tạm giữ, tạm giam, cơ quan thi hành án phạt tù, cơ quan thi hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở Giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Như vậy, người dân sử dụng thẻ căn cước công dân hết hạn được xác định là không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân nên có thể bị xử phạt ảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng.
